W Dolinie Królów

IMG_3869

Zwiedzanie Luksoru należy do obowiązkowych punktów programu każdej wycieczki w Egipcie. Nigdzie indziej nie spotkamy tak wielu pozostałości po jednej z pierwszych rozwiniętych kultur ludzkich.

Miasto w południowym Egipcie, na prawym brzegu Nilu, oddzielone kanałem od części północnej, zwanej obecnie Karnak. W starożytności zwane „Harem Południowy”. Nazwa miasta oznacza dosłownie „miasto pałaców”. Ponoć arabscy najeźdźcy z VII wieku, widząc wszystkie świątynie mieli pomyśleć, że są one pałacami królewskimi, stąd miałaby wywodzić się nazwa.

IMG_3886

Imponujące zabytki Luksoru nawiązują do „miasta o stu bramach”- Teb, o których pisał Homer w swojej „Iliadzie”. Teby były ważnym miastem już w początkach państwa egipskiego lecz dopiero po wygnaniu Hyksosów w połowie II wieku p.n.e. stały się one politycznym i religijnym centrum Egiptu, przejmując funkcję dawnej stolicy – Memfis.

Po wschodniej stronie Nilu znajdowały się królewskie pałace i świątynie, zaś na zachód rozciągało się miasto zmarłych. W czasach Nowego państwa Teby należały do najwspanialszych miast starożytnego świata, a ok. 1300 roku p.n.e. liczyły prawie milion mieszkańców. XXI dynastia przeniosła stolicę państwa do Tanisu położonego w delcie Nilu. Około 666 roku p.n.e. Teby zostały splądrowane i zniszczone przez Asyryjczyków.

W okresie ptolomejskim Teby/Luksor były zaledwie małą prowincjonalną miejscowością. Na początku rządów rzymskich Korneliusz Gallus sprawujący władzę nad miastem kazał zniszczyć Teby. Ponownie nabrały one znaczenia dopiero wraz z rozwojem turystyki pod koniec XIX i na początku XX wieku. Z czasów dawnej świetności zostały jedynie dwa kompleksy świątyń położonych na terenie ówczesnego miasta oraz doskonale zachowane miasto zmarłych, w którymi zostali pochowani królowie Nowego Państwa.

IMG_3941

ŚWIĄTYNIA W KARNAKU

Około 3 km od świątyni w Luksorze w pobliżu Nilu rozciąga się kompleks budowli tworzony przez wielu władców Egiptu. Budowa całości trwała 2000 lat. Nowsze budowle leżą w okolicach obecnego wejścia, najstarsze znajdują się na zachodnim krańcu.

Sercem tego kompleksu jest świątynia Amuna, znana przede wszystkim z „lasu” kolumn. 122 kolumny z papirusowymi kapitelami rozpościerają się na prawo i lewo od głównego wejścia, które zostało oznaczone dalszymi 12 kolumnami. Warto odwiedzić też znajdujące się w głębi po lewej stronie muzeum na wolnym powietrzu, gdzie znajduje się część poświęcona królowej Hatszepsut i „biała kaplica” Senostrisa.

Dobrze widoczne są dwa pnące się ku niebu obeliski. Jeden z nich – po wschodniej stronie- wzniósł Tumosis. Waży on 143 tony i ma wysokości 23 metrów. Drugi obelisk wybudowała Hatszepsut, zaś trzeci – przewrócony- znajdował się przy świętym jeziorze, które służyło kapłanom do rytualnych obmyć i przejażdżek łódką. Nad jeziorem znajdował się także ogromny skarabeusz wybudowany za czasów Amenofisa III będący symbolem boga słońca Re.

W przejściu do południowej części świątyni znajduje się stela „Izrael”- jedna wzmianka o Hebrajczykach z czasów starożytnego Egiptu. „ Jakże piękna jest świątynia Amun” – głosi napis-„ gdy dzień uroczyście mija”.

IMG_3960

DOLINA KRÓLÓW

Dolina Królów – Biban al -Muluk, to łącznie 64 kamienne grobowce faraonów XVIII-XX dynastii. Aby chronić cenne malowidła ścienne przedstawiające sceny ze świata zmarłych, tylko niektóre grobowce są otwarte dla zwiedzających. Pierwszym faraonem, który nakazał budowę swojego grobowca w dolinie, z dala od znanych nekropolii, był Totmes I, ostatnim – Ramzes XI.
Grobowce, w Dolinie, to wykute w skale kompleksy grobowe, składające się z ciągu licznych korytarzy i sal. Już w czasach współczesnych faraonom, wiele grobów zostało otwartych i ograbionych. Proceder ten trwał przez wieki. Z tego też powodu już w czasach panowania faraonów zdarzały się sytuacje przenoszenia mumii, mające na celu ochronę ich przed zbezczeszczeniem. W Dolinie Królów odkryto nie tylko miejsca pochówku, ale i niedokończone komory grobowe.

Najciekawsze grobowce to te należące do Ramzesa IX (nr 6), Merenptaha (nr 8). Ramzesa VI (nr 9), Ramzesa III (nr 35), Haremhaba (nr 57) oraz oczywiście grób Tutenchamona (nr 62). Jest on ostatnim miejscem spoczynku dziecka –faraona, odkryty 26 listopada 1922 roku przez Howarda Cartera, który prowadził prace w imieniu Carnarvona. Było to sensacyjne odkrycie, bowiem po raz pierwszy udało się znaleźć grób z pełnym wyposażeniem. Mumia króla spoczywała w sarkofagu wykonanym z kwarcytu w trzech mumiokształtnych trumnach: pierwsze dwie wykonane były ze złoconego drewna, trzecia została wykonana ze złota. Złota maska okrywająca mumię oddawała rysy młodego króla. Na czole umieszczono królewski ureusz- głowy kobry i sępa – symbol władzy królewskiej, mający zapewnić ochronę zmarłemu. Sztuczna broda z zagiętym końcem symbolizuje związek faraona z Ozyrysem.

ŚWIĄTYNIA HATSZEPSUT

Świątynia Hatszepsut jest jedną z najbardziej okazałych budowli w Tebach zachodnich i położona jest u podnóża stromego, około 300 m wysokiego masywu górskiego. Córka Tutmozisa I panowała w latach 1490-1468 p.n.e. pozbawiając władzy prawowitego następcę Tutmozisa III. Po jej śmierci Tutmozis III kazał zburzyć wiele powstałych za jej życia budowli, aby zniszczyć jej imię i pamięć.

Świątynia powstała według planów i pod nadzorem budowlanym ubóstwiającego królową Hatszepsut Senenmuta. Rozciąga się na 3 tarasach, rampy łączą poziomy świątyni. Znamienne są jej ozdoby reliefowe. Najciekawsze wydają się naturalne ciągi obrazów w południowej części środkowego tarasu. Opowiadają o ekspedycji handlowej do owianej legendami „złotej krainy” Punt.

DOLINA KRÓLOWYCH

W Dolinie Królowych znajdują się grobowce żon egipskich władców i książąt. Grobowce składają się najczęściej z przedsionka, korytarza, miejsca kultu i bocznego pomieszczenia w którym ustawiany był sarkofag. Niektóre z nich pochodzą z czasów XVII dynastii. Na szczególną uwagę zasługuje grób Nefertiti. Malowidła ścienne na grobowcu żony Ramzesa zostały w ubiegłych latach odnowione przez ekspertów, wciąż jednak nie jest jeszcze pewne, kiedy miejsce spoczynku Nefertiti zostanie udostępnione zwiedzającym.

KOLOSY MEMNONA I MEDINAT HABU

Kolosy Memnona to dwie siedzące postacie o wysokości około 18 metrów. Przedstawiają Amenofisa II. Są to jedyne zachowane szczątki świątyni. Trzęsienie ziemi w 27 roku n.e. spowodowało poważne uszkodzenia i pęknięcie głazu. Świątynia grobowa Ramzesa III jest jednym z najlepiej zachowanych ówczesnych zabytków w Tebach Zachodnich. Jej wejście przypomina twierdzę. „Syryjska brama” jest jedynym w swoim rodzaju zabytkiem Egiptu. Pełniła ona nie tylko funkcję obronną. Znajdujące się w niej apartamenty służyły jako harem. Świątynię kazała wybudować królowa Hatszepsut.

ŚWIĄTYNIA W LUKSORZE

Bezpośrednio przy nadbrzeżnej ulicy znajdą Państwo świątynię wybudowaną przez Aminofisa III i Ramzesa II, która nazwana została „Triadą Teb” na cześć boga Amuna, jego małżonki Mut i syna Chonsu. Dwa gigantyczne posągi Ramzesa II trzymają straży przy wejściu do świątyni. Z pierwotnych dwóch obelisków został tylko jeden. Drugi stoi na placu Concorde w Paryżu. Został on podarowany Francji przez Mohammeda Aliego.

Aleja sfiksów prowadzi do wejścia, na którego bramie przedstawiono bitwę pod Kadesz. Na ledwo od wejścia natkniemy się na meczet Abdul Haggaga. Szejk Yussuf Abdul Haggaga był twórcą bractwa Sufi w Luksorze na przełomie XI i XII wieku.

 

fot. Marek Najberg

Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>